Δευτέρα , 26 Οκτωβρίου 2020

Οκτώβριος 1944: Άγνωστο σπάνιο φιλμ από τις μέρες της απελευθέρωσης της Αθήνας από τους Γερμανούς

Τα αμερικανικά Εθνικά Αρχεία («National Archives»), που βρίσκονται στο Μέριλαντ των ΗΠΑ, έδωσαν πρόσφατα στη δημοσιότητα ένα φιλμ του αμερικανικού στρατού, από το 1944, διάρκειας 9.54», με ημερομηνία 29/11/1944 και περιγραφή «Athens Greece / Surrender of 50,000 German Soldiers, Beaugency, France (Nov. 29, 1944)», τμήμα της συλλογής «WWII Archive», και με κωδικό «National Archives Identifier: 17222«.

Στο ίδιο φιλμ, υπάρχουν στην αρχή και σκηνές διάρκειας περίπου 4.30», των οποίων η λήψη είχε γίνει στηνΕλλάδα, κατά την απελευθέρωση από τους Γερμανούς. Πρόκειται, σε μεγάλο βαθμό, για σκηνές άγνωστες μέχρι τώρα.

Δείτε το σπάνιο φιλμ

https://www.youtube.com/watch?v=UiW8qdKC2TA

Και με μια πρόχειρη ταυτοποίηση (κάθε προσθήκη και κάθε διόρθωση ευπρόσδεκτες) μπορούμε να κάνουμε μια σύντομη περιγραφή του τι ακριβώς βλέπουμε.
Η χρονική σήμανση είναι κατά προσέγγιση, ασφαλώς (δεν είμαστε επαγγελματίες, ούτε έχουμε ειδικά μηχανήματα, για να δώσουμε τους ακριβείς χρόνους):

0.01 – Αρχή, τίτλοι, σήμανση του φιλμ.
0.17 – Συμμαχικό πλοίο (κατά πάσα πιθανότητα εγγλέζικο) πλέει προς κάποιο ελληνικό λιμάνι, αποβιβάζει άνδρες του βρετανικού στρατού, και ξεφορτώνει προμήθειες, νερό κά
1.20 – Παρέλαση συμμαχικών στρατευμάτων στο Σύνταγμα και σε άλλα κοντινά σημεία της Αθήνας.
1.40 – Χειροποίητη αφίσα που γράφει «WELCOME GREAT ALLIES» και υπογραφή «ΚΚΕ».
1.45 – Χειροποίητη αφίσα που γράφει «THE GREEK PEOPLE WELCOME YOU» και υπογραφή «ΕΑΜ».
1.48 – Συμμαχικά τεθωρακισμένα στους δρόμους της Αθήνας (λ.χ. στην οδό Πανεπιστημίου) και ο αθηναϊκός λαός να τους χαιρετά και να ζητωκραυγάζει.
2.17 – Πανοραμικές λήψεις της Αθήνας, του Λυκαβηττού, των Στηλών του Ολυμπίου Διός.
2.33 – Σύμμαχοι αξιωματικοί στην Ακρόπολη.
2.48 – Σκηνές σε υπαίθρια αγορά, σε περίπτερο και ξανά σε υπαίθρια αγορά. Οι πληθωριστικές τιμές είναι στα ύψη, τα χαρτονίσματα που αλλάζουν χέρια μετριούνται σε δεσμίδες και σε δισεκατομμύρια.
3.23 – Ο πρωθυπουργός Γεώργιος Παπανδρέου αποβιβάζεται, και με τη συνοδεία του στρατηγού Ρόναλντ Σκόμπι επιθεωρούν τμήμα του ΕΛΑΣ, ο οποίος λογιζόταν, ασφαλώς, σαν συμμαχικός στρατός [Σ.Σ. Οι συγκεκριμένες σκηνές είναι, κατά πάσα πιθανότητα, οι μόνες γνωστές σκηνές, και προέρχονται από τα βρετανικά επίκαιρα· η ημερομηνία είναι 18 Οκτωβρίου 1944].
3.41 – Παπανδρέου και Σκόμπι σε αυτοκίνητο κινούνται στους αθηναϊκούς δρόμους, με τον κόσμο να ζητωκραυγάζει, μέχρι να φτάσουν στο Σύνταγμα, όπου ο Παπανδρέου καταθέτει στεφάνι στο μνημείο του Αγνωστου Στρατιώτη, ενώ η πλατεία Συντάγματος είναι γεμάτη από κόσμο, που ήδη έχει χωριστεί πολιτικά και κομματικά, και κάθε ομάδα έχει τα δικά της πλακάτ.

 Τις ίδιες αυτές σκηνές από εκείνη την ημέρα, 18/10/1944, μπορείτε να δείτε και έγχρωμες, στην παρακάτω σειρά φωτογραφιών από τις μέρες της απελευθέρωσης, που προέρχονται από διάφορες πηγές σε αρχεία και στο διαδίκτυο. Κάποιες είναι από την 12η Οκτωβρίου 1944, κάποιες από την 18η Οκτωβρίου, και οι υπόλοιπες όλες είναι, επίσης, από τον Οκτώβριο του 1944. Οι έγχρωμες φωτογραφίες, συγκεκριμένα, προέρχονται από το βρετανικό «Imperial War Museums», τις λήψεις έκανε ο τότε Λοχαγός Tanner («War Office official photographer»), και είναι πραγματικά μοναδικές:

18 Οκτωβρίου 1944, Μέγαρα: Τμήμα Αλεξιπτωτιστών δείχνουν ιδιαίτερα χαρούμενοι μεταφέροντας εξοπλισμό (A mortar team from the 4th Parachute Battalion look happy as they pull equipment)

18 Οκτωβρίου 1944, Μέγαρα: Τμήμα Αλεξιπτωτιστών δείχνουν ιδιαίτερα χαρούμενοι μεταφέροντας εξοπλισμό (A mortar team from the 4th Parachute Battalion look happy as they pull equipment)

Οκτώβριος 1944, Παρέλαση του ΕΛΑΣ στο Χαλάνδρι, μετά την απελευθέρωση, ενώπιον του στρατηγού Στέφανου ΣαράφηΟκτώβριος 1944, Παρέλαση του ΕΛΑΣ στο Χαλάνδρι, μετά την απελευθέρωση, ενώπιον του στρατηγού Στέφανου Σαράφη

Αθήνα, 12 Οκτωβρίου 1944, η μέρα της απελευθέρωσης από τους Γερμανούς

Αθήνα, 12 Οκτωβρίου 1944, η μέρα της απελευθέρωσης από τους Γερμανούς

Οκτώβριος 1944, Αθήνα, Απελευθέρωση, Σαράφης, Κανελλόπουλος, Μάντακας και άλλοι σε κατάθεση στεφάνουΟκτώβριος 1944, Αθήνα, Απελευθέρωση, Σαράφης, Κανελλόπουλος, Μάντακας και άλλοι σε κατάθεση στεφάνου

Οκτώβριος 1944, Αθήνα, Απελευθέρωση, ο Παναγιώτης Σπηλιωτόπουλος ως Στρατιωτικός Διοικητής Αθηνών, ο Παυσανίας Κατσώτας (τέρμα δεξιά) και άλλοι
Οκτώβριος 1944, Αθήνα, Απελευθέρωση, ο Παναγιώτης Σπηλιωτόπουλος ως Στρατιωτικός Διοικητής Αθηνών, ο Παυσανίας Κατσώτας (τέρμα δεξιά) και άλλοι

Αθήνα, 12 Οκτωβρίου 1944, το κτίριο της Εθνικής Τράπεζας με τις σημαίες του ΕΑΜ και των τριών συμμαχικών δυνάμεων, η μέρα της απελευθέρωσης από τους ΓερμανούςΑθήνα, 12 Οκτωβρίου 1944, το κτίριο της Εθνικής Τράπεζας με τις σημαίες του ΕΑΜ και των τριών συμμαχικών δυνάμεων, η μέρα της απελευθέρωσης από τους Γερμανούς

Αθήνα, 12 Οκτωβρίου 1944, στο ύψος του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, Σταδίου 18, η μέρα της απελευθέρωσης από τους ΓερμανούςΑθήνα, 12 Οκτωβρίου 1944, στο ύψος του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου, Σταδίου 18, η μέρα της απελευθέρωσης από τους Γερμανούς

Αθήνα, 12 Οκτωβρίου 1944, οδός Σταδίου, η μέρα της απελευθέρωσης από τους Γερμανούς
Αθήνα, 12 Οκτωβρίου 1944, οδός Σταδίου, η μέρα της απελευθέρωσης από τους Γερμανούς

Αθήνα, 12 Οκτωβρίου 1944, Μητροπόλεως & Ευαγγελιστρίας, η μέρα της απελευθέρωσης από τους Γερμανούς
Αθήνα, 12 Οκτωβρίου 1944, Μητροπόλεως & Ευαγγελιστρίας, η μέρα της απελευθέρωσης από τους Γερμανούς

18 Οκτωβρίου 1944, ο αθηναϊκός λαός ζητωκραυγάζει για τον ερχομό του βρετανικού στρατού (Greek civilians crowd in the streets to welcome British paratroopers)
18 Οκτωβρίου 1944, ο αθηναϊκός λαός ζητωκραυγάζει για τον ερχομό του βρετανικού στρατού (Greek civilians crowd in the streets to welcome British paratroopers)

18 Οκτωβρίου 1944. Ο λαός στον δρόμο, δείχνει στους Αγγλους δείγματα του γερμανικού "πολιτισμού": Μια κρεμάλα που λειτουργούσε μέχρι την τελαυταία μέρα, σύμφωνα με τον Αγγλο συγγραφέα του "The Filibusters The Story of the Special Boat Service which operated in the Mediterranean during the Second World War", John Lodwick.18 Οκτωβρίου 1944. Ο λαός στον δρόμο, δείχνει στους Αγγλους δείγματα του γερμανικού «πολιτισμού»: Μια κρεμάλα που λειτουργούσε μέχρι την τελαυταία μέρα, σύμφωνα με τον Αγγλο

18 Οκτωβρίου 1944, Ρόναλντ Σκόμπι και Γεώργιος Παπανδρέου ελέγχουν τη βρετανική βοήθεια.18 Οκτωβρίου 1944, Ρόναλντ Σκόμπι και Γεώργιος Παπανδρέου ελέγχουν τη βρετανική βοήθεια

18 Οκτωβρίου 1944, Μέγαρα, πρώτες βοήθειες σε τραυματισμένο κατά την άφιξη των αλεξιπτωτιστών (A casualty is attended to on the drop zone)18 Οκτωβρίου 1944, Μέγαρα, πρώτες βοήθειες σε τραυματισμένο κατά την άφιξη των αλεξιπτωτιστών (A casualty is attended to on the drop zone)